لبنیات پرچرب دیگر دشمن سلامتی نیست؛ یافته‌های تازه باورهای قدیمی را به چالش کشید

برای دهه‌ها، توصیه‌های رایج تغذیه‌ای به افراد توصیه می‌کردند که برای حفظ سلامت قلب و مدیریت وزن، لبنیات پرچرب را با گزینه‌های کم‌چرب یا بدون چربی جایگزین کنند. علت اصلی این رویکرد، نگرانی از چربی‌های اشباع موجود در لبنیات بود که با افزایش سطح کلسترول LDL و در نتیجه بالا رفتن ریسک بیماری‌های قلبی و سکته مرتبط دانسته می‌شد. با این حال، پژوهش جدیدی که توسط محققان دانشگاه تورنتو انجام شده است، تصویر پیچیده‌تری را ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که لبنیات پرچرب ممکن است آن‌گونه که تصور می‌شد، عامل خطر نباشد.

در این مطالعه که به مدت ۱۲ هفته به طول انجامید، ۷۴ فرد بزرگسال با اضافه وزن یا چاقی مورد بررسی قرار گرفتند. محققان به سرپرستی پروفسور هاروی اندرسون، شرکت‌کنندگان را به گروه‌هایی تقسیم کردند که برخی از آن‌ها روزانه سه وعده لبنیات پرچرب مصرف می‌کردند. برخلاف انتظاراتی که بر پایه توصیه‌های قدیمی شکل گرفته بود، افرادی که لبنیات پرچرب مصرف کرده بودند، هیچ تغییر مضر و معناداری را در وزن، ترکیب بدنی یا سطح کلسترول خون خود نسبت به گروه‌های دیگر تجربه نکردند.

نتایج حتی نکات مثبتی را نیز به همراه داشت؛ گروهی که لبنیات پرچرب مصرف می‌کردند، بهبودهایی در فشار خون نشان دادند و مقادیر بیشتری از مواد مغذی ضروری مانند کلسیم، پروتئین و ویتامین D دریافت کردند. پروفسور اندرسون تأکید می‌کند که شرکت‌کنندگان در این مطالعه دچار سطوح نگران‌کننده‌ای از چربی خون یا مقاومت به انسولین نشدند که نشان می‌دهد پاسخ بدن به لبنیات پرچرب بسیار متفاوت‌تر از تأثیری است که صرفاً با نگاه کردن به میزان چربی اشباع آن پیش‌بینی می‌شود.

محققان برای توضیح این یافته‌های غیرمنتظره به فرضیه‌ای به نام «فرضیه ماتریکس لبنیات» اشاره می‌کنند. این ایده پیشنهاد می‌دهد که ساختار فیزیکی مواد غذایی، یعنی نحوه تعامل پروتئین‌ها، چربی‌ها و سایر مواد مغذی در کنار هم، بر نحوه هضم و پردازش آن‌ها در بدن تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، پروتئین‌های شیر (کازئین و وی) که با چربی پیوند خورده‌اند، ممکن است روند جذب مواد مغذی را تعدیل کنند و باعث شوند بدن واکنش متفاوتی نسبت به زمانی داشته باشد که چربی اشباع را به‌تنهایی دریافت می‌کند.

اگرچه نتایج این تحقیق نویدبخش است و می‌تواند به‌ویژه برای افراد مسن که نیاز به دریافت مواد مغذی بالا در حجم کم دارند مفید باشد، اما محققان هشدار می‌دهند که این مطالعه در مقیاس کوچک و در بازه زمانی کوتاه ۱۲ هفته‌ای انجام شده است. برای نتیجه‌گیری قطعی در مورد تأثیرات بلندمدت بر ریسک بیماری‌های قلبی-عروقی، همچنان به مطالعات گسترده‌تر و طولانی‌تری نیاز است. پروفسور اندرسون در نهایت توصیه‌ای ساده ارائه می‌دهد: به جای پیروی از قوانین پیچیده تغذیه‌ای که مدام تغییر می‌کنند، باید بر تنوع غذایی تمرکز کرد و از افراط در مصرف هر نوع ماده غذایی پرهیز کرد.