بنیاد ویکی‌مدیا: رأی دادگاه درباره کپی‌رایت هوش مصنوعی می‌تواند وب آزاد را تهدید کند

بنیاد ویکی‌مدیا موضع میانه‌رویی را در پرونده‌های حقوقی مهم مربوط به کپی‌رایت هوش مصنوعی اتخاذ کرده و از دادگاه‌ها می‌خواهد آموزش مدل‌های زبانی بزرگ روی آثار دارای حق نشر را از نظر قانونی محافظت کنند، اما با بازنشر این آثار به شکل چت‌بات برای کاربران مخالفت می‌کند. این سازمان هشدار می‌دهد که یک رأی سیاه‌وسفید و افراطی می‌تواند ویکی‌پیدیا را از ابزارهای مفید مبتنی بر هوش مصنوعی محروم کند یا وب آزاد را به خطر بیندازد. این بنیاد در یک لایحه حقوقی که روز جمعه ثبت شد، درباره پرونده‌های حقوقی ناشرانی مانند نیویورک تایمز علیه OpenAI و مایکروسافت موضع‌گیری کرد.

به گفته ویکی‌مدیا، دیدگاه‌های طرفین دعوا به دنبال کاربردهای بیش از حد گسترده و ساده‌انگارانه از دکترین استفاده منصفانه در حوزه هوش مصنوعی هستند. این سازمان نگران است که پیروزی بدون ظرافت برای ناشران به صاحبان حق نشر اجازه دهد حتی از کاربردهای خلاقانه و دگرگون‌کننده آثارشان جلوگیری کنند. از سوی دیگر، پیروزی شرکت‌های هوش مصنوعی نیز می‌تواند به معنای چراغ سبز برای نادیده گرفتن شرایط صدور مجوز و به هم زدن جریان تبادل دانش بین نویسندگان انسانی و مخاطبان باشد.

وب‌سایت‌های ویکی‌مدیا به یکی از حیاتی‌ترین منابع داده برای آموزش تمامی سیستم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین تبدیل شده‌اند، اما همین سیستم‌ها بازدیدکنندگان را بهسوی خود جذب کرده و جوامع نگهدارنده این سایت‌ها را تضعیف می‌کنند. ویکی‌مدیا استدلال می‌کند که این سرویس‌ها همچنین قوانین کپی‌رایت را نقض می‌کنند و مواردی مانند چت‌بات‌ها متون دارای مجوز کریتیو کامنز را بازنشر می‌کنند بدون اینکه به شرایط آن مجوز پایبند باشند. در عین حال، مدل‌های زبانی بزرگ برای ویکی‌پیدیا نیز مفید هستند و به ویرایشگران در مقابله با خرابکاری، تشخیص نقض کپی‌رایت و شناسایی مقالات نیازمند بهبود کمک می‌کنند.

استیون لاپورت، مشاور حقوقی بنیاد ویکی‌مدیا، در بیانیه‌ای اعلام کرد که اگر اصولی مانند استفاده منصفانه به دقت اعمال نشوند، پایداری دانش آزاد به خطر می‌افتد و توسعه فناوری‌های متن‌باز سرکوب می‌شود. نیویورک تایمز استدلال می‌کند که استفاده از وب‌سایت‌ها برای ساخت مجموعه‌های داده آموزشی نقض کپی‌رایت است، در حالی که OpenAI و مایکروسافت استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ را استفاده منصفانه می‌دانند. مایکروسافت اعلام کرده است که تحلیل‌های تخصصی نشان می‌دهند کوپایلوت به ندرت جملات کامل مطالب خبری را بازنشر می‌کند.

برنادت میهان، مدیرعامل ویکی‌مدیا، در بیانیه‌ای گفت که این بنیاد برای دفاع از دانش آزاد و انسانی که ویکی‌پیدیا به آن وابسته است، موضع‌گیری کرده است. گسترش دسترسی به دانش از طریق هوش مصنوعی هدفی قدرتمند است، اما باید به افراد، مشارکت‌کنندگان و جوامعی که دانش قابل اعتماد را ممکن می‌سازند احترام بگذارد.