کاهش ۲۴ درصدی خطر زوال عقل با داروهای رایج پوکی استخوان؛ یافته جدید محققان

پژوهشگران دانشگاه هنگ‌کنگ (HKUMed) در یک مطالعه گسترده روی بیش از ۱۲۰ هزار سالمند، به یافته‌های قابل‌توجهی دست یافتند که نشان می‌دهد داروهای رایج برای درمان پوکی استخوان می‌توانند نقش محافظتی برای مغز نیز داشته باشند. بر اساس نتایج این تحقیق که در ژورنال Alzheimer's & Dementia منتشر شده است، گروهی از داروها با نام «بیس‌فسفونات‌های نیتروژن‌دار» (NBPs) که برای تقویت استخوان‌ها تجویز می‌شوند، با کاهش چشمگیر خطر ابتلا به آلزایمر و سایر انواع زوال عقل مرتبط هستند.

در این پژوهش که سوابق پزشکی بیماران ۶۰ سال به بالا در هنگ‌کنگ طی سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ بررسی شد، مشخص گردید بیمارانی که از این داروها استفاده می‌کردند، در مقایسه با سایر افراد مبتلا به پوکی استخوان، تا ۲۴ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار داشتند. همچنین در مقایسه با گروهی که هیچ داروی ضد پوکی استخوانی مصرف نمی‌کردند، این کاهش خطر ۱۶ درصد گزارش شد. این نتایج در میان زنان و افرادی که سابقه شکستگی لگن داشتند، مشهودتر بود.

در حال حاضر بیش از ۵۵ میلیون نفر در سراسر جهان با زوال عقل زندگی می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به ۱۳۹ میلیون نفر برسد. با توجه به چالش‌های هزینه‌های بالا و محدودیت‌های داروهای جدید مختص آلزایمر، یافته‌های این تیم تحقیقاتی اهمیت ویژه‌ای دارد. بیس‌فسفونات‌ها داروهایی در دسترس و با سابقه مصرف طولانی هستند که حالا به نظر می‌رسد می‌توانند به عنوان یک راهکار مقرون‌به‌صرفه برای جلوگیری از زوال شناختی در جمعیت‌های پرخطر بررسی شوند.

پروفسور چونگ چینگ-لانگ، استاد دانشکده داروسازی HKUMed و سرپرست این مطالعه، معتقد است که این یافته‌ها پتانسیل دوگانه این داروها برای تقویت استخوان‌ها و حفظ سلامت مغز را برجسته می‌کند. او تأکید کرد که اگرچه این یک مطالعه مشاهده‌ای است و نمی‌تواند مستقیماً رابطه علت و معلولی را تأیید کند، اما شواهد کافی برای انجام تحقیقات بیشتر در جهت اثبات نقش محافظت عصبی این داروها فراهم آورده است. محققان تخمین می‌زنند که درمان ۴۸ بیمار با این نوع داروها به مدت پنج سال می‌تواند از بروز یک مورد زوال عقل جلوگیری کند.