فرق چت‌بات، مدل، API و اشتراک چیست؟
چرا ChatGPT نام یک محصول است، مدل با اشتراک فرق دارد و خرید اشتراک لزوماً اعتبار API نمی‌دهد؟ مفاهیم پایه را با یک مثال کاربردی یاد بگیرید.
چهار اسم برای چهار چیز متفاوت
وقتی می‌گوییم «از هوش مصنوعی استفاده می‌کنم»، ممکن است منظورمان محصول، مدل یا یک برنامهٔ متصل به API باشد. جداکردن این‌ها کمک می‌کند قابلیت‌ها و هزینه‌ها را درست مقایسه کنیم.
مدل سامانه‌ای است که ورودی را پردازش و خروجی تولید می‌کند. نام و نسخهٔ مدل اهمیت دارد؛ حتی در یک خانواده، توانایی و سرعت نسخه‌ها یکسان نیست.
دستیار یا چت‌بات محیطی است که با آن کار می‌کنید. این محصول می‌تواند علاوه بر مدل، ابزار جستجو، تحلیل فایل، حافظه یا تولید تصویر داشته باشد. همهٔ قابلیت‌های محصول از خود مدل نمی‌آیند و ممکن است برای همهٔ حساب‌ها یکسان فعال نباشند.
API راه ارتباط برنامه با یک سرویس است. به‌جای تایپ در صفحهٔ چت، برنامهٔ شما درخواست می‌فرستد و نتیجه می‌گیرد. ساخت سایت یا پردازش خودکار چندین متن معمولاً به چنین ارتباطی نیاز دارد.
طرح اشتراک مشخص می‌کند در یک محصول به چه قابلیت‌ها و سقف استفاده‌ای دسترسی دارید. نام طرح، نام مدل نیست.
مثال: گفت‌وگو در برابر پردازش خودکار
برای خلاصه‌کردن یک متن، ممکن است آن را در صفحهٔ یک دستیار وارد کنید. اما برای سایتی که مرتب خبر دریافت و پردازش می‌کند، لازم است برنامه بتواند بدون دخالت دستی درخواست بدهد؛ این همان کاربرد API است.
در مورد OpenAI، هزینه و حسابداری اشتراک ChatGPT و استفادهٔ API جداست. بنابراین خرید یک اشتراک چت به معنی دریافت اعتبار همان مبلغ در API نیست. در سرویس‌های دیگر هم باید شرایط همان ارائه‌دهنده را بخوانید؛ از روی نام مشابه نتیجه نگیرید.
فریمیوم یعنی چه؟
«فریمیوم» یا رایگان + پولی یعنی یک سطح پایهٔ رایگان وجود دارد و بعضی امکانات یا سقف بالاتر هزینه دارد. این واژه نمی‌گوید کدام قابلیت رایگان است یا چقدر می‌توانید استفاده کنید. «دورهٔ آزمایشی رایگان» هم فرق دارد: ممکن است فقط برای مدت محدودی باشد.
از طرف دیگر، «وزن‌های قابل دریافت» دربارهٔ امکان دسترسی به فایل مدل است. مجوز، استفادهٔ تجاری و هزینهٔ اجرای آن موضوع‌های جداگانه‌اند؛ دانلود رایگان الزاماً اجرای بدون هزینه یا مجوز بدون شرط نیست.
قبل از انتخاب چه چیزهایی را بنویسیم؟
یک جدول ساده بسازید: کار مورد نیاز، محیط استفاده، قابلیت لازم، سقف مصرف و روش پرداخت. برای مثال «هفته‌ای سه فایل در صفحهٔ چت» با «پردازش خودکار روزانهٔ چندصد متن» نیاز یکسانی ندارد.
اگر قابلیت خاصی مثل جستجوی وب، خواندن تصویر یا تحلیل جدول لازم دارید، حضور آن را در همان محصول و حساب بررسی کنید. توانایی یک مدل در مستندات API تضمین نمی‌کند همان گزینه در همهٔ نسخه‌های یک اپ فعال باشد.
تمرین: برای کار خودتان یک جمله بنویسید: «من به … نیاز دارم، از طریق …، با حدود … استفاده.» سپس فهرست مدل‌ها و دستیارها را با همین معیار بخوانید.