نبرد پهپادهای فیبر نوری در اوکراین؛ تقاضای دیتاسنترهای هوش مصنوعی، زنجیره تأمین را بلعید

پهپادهای FPV (دید اول‌شخص) که با کابل‌های فیبر نوری بسیار نازک به اپراتور متصل می‌شوند، به ابزاری کلیدی در جنگ اوکراین تبدیل شده‌اند. این اتصال فیزیکی باعث می‌شود پهپادها در برابر سیستم‌های جنگ الکترونیک که پهپادهای رادیوکنترل را مختل می‌کنند، کاملاً مصون باشند. با این حال، تولید این تسلیحات اکنون با یک چالش لجستیکی غیرمنتظره روبروست: کمبود جهانی فیبر نوری ناشی از توسعه سریع دیتاسنترهای هوش مصنوعی.

تولیدکنندگان اوکراینی و روسی که به شدت به تأمین‌کنندگان چینی وابسته هستند، با افزایش ۶ تا ۱۰ برابری قیمت فیبر نوری طی سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مواجه شده‌اند. تحلیلگران بازار می‌گویند که تقاضای بی‌سابقه برای ساخت زیرساخت‌های هوش مصنوعی، عرضه فیبر نوری در جهان را با کمبود ۱۸۰ میلیون کیلومتری در سال ۲۰۲۶ روبرو کرده است. این رقابت جهانی، هزینه پهپادهای مصرفی جنگی را به شدت بالا برده و سازندگان را در تأمین کابل‌های مخصوص دچار مشکل کرده است.

شرکت‌های تولیدکننده پهپاد در اوکراین برای مقابله با این بحران، فرآیند قرقره‌پیچی (Spooling) را بومی‌سازی کرده‌اند. آن‌ها به جای خرید قرقره‌های آماده از چین، کابل‌های فیبر نوری را به صورت عمده وارد کرده و خودشان اقدام به پیچیدن قرقره‌های کوچک پهپاد می‌کنند. این اقدام نه‌تنها به کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند، بلکه کنترل کیفیت را نیز بهبود می‌بخشد؛ چرا که نقص در یک قرقره فیبر نوری می‌تواند منجر به شکست کل مأموریت و از دست رفتن پهپاد شود. با این وجود، همچنان وابستگی به مواد اولیه چینی و چالش‌های لجستیکی در مسیر انتقال کالا به مناطق جنگی، موانع بزرگی برای تولید مداوم این سلاح‌های حیاتی باقی مانده است.