واکاوی هزینه‌های پنهان زنجیره تأمین در دوران شکوفایی هوش مصنوعی

ویلی شیه، اقتصاددان برجسته و نویسنده کتاب جدید «کالاهای من از کجا می‌آیند؟»، در مصاحبه‌ای به بررسی پیچیدگی‌های زنجیره تأمین در عصری پرداخته است که هوش مصنوعی به‌سرعت منابع محاسباتی سیاره را می‌بلعد. او معتقد است که سیاست‌مداران اغلب از اصول اولیه اقتصادی در مدیریت زنجیره‌های تأمین جهانی غافل می‌مانند و این امر باعث ایجاد شکافی بزرگ میان سیاست‌های اعلامی و واقعیت‌های بازار شده است.

بحث اصلی شیه بر پایه این واقعیت استوار است که اقتصاد بازار، برخلاف تصور بسیاری از سیاست‌مداران، به سرعت با موانع تجاری سازگار می‌شود. برای مثال، هنگامی که تعرفه‌های جدید بر کالاهای چینی وضع می‌شود، تولیدکنندگان بلافاصله به دنبال مسیرهای جایگزین مانند انتقال مونتاژ به ویتنام یا مکزیک می‌روند. او اشاره می‌کند که حتی «ساخت داخل» هم اغلب با دور زدن تعرفه‌ها از طریق واسطه‌ها و بازتعریف زنجیره تأمین عملیاتی می‌شود و در نهایت قیمت نهایی برای مصرف‌کننده افزایش می‌یابد.

شیه استدلال می‌کند که جهانی‌سازی بر پایه «مزیت اقتصادی» شکل گرفته و مصرف‌کنندگان آمریکایی به دلیل همین ساختار، از کالاهای ارزان‌قیمت بهره‌مند شده‌اند. تلاش برای بازگرداندن تمام فرآیندهای تولید به داخل ایالات متحده، با توجه به هزینه‌های بالای نیروی کار، بدون اتوماسیون پیشرفته و بهره‌وری بسیار بالا، عملاً در بسیاری از بخش‌ها غیرممکن است. او تأکید می‌کند که ایالات متحده باید بر حوزه‌هایی تمرکز کند که در آن‌ها دارای برتری تکنولوژیک یا ارزش افزوده بالاست، مانند صنعت موتورهای جت، نه اینکه به دنبال احیای تمام صنایعِ با ارزش افزوده پایین باشد.

در نهایت، شیه هشدار می‌دهد که نگاه به جهان از دریچه رقابتِ صرف و نادیده گرفتن وابستگی‌های متقابل، می‌تواند منجر به تصمیمات اقتصادی زیان‌باری شود. او پیشنهاد می‌کند که به جای استراتژی‌های انزواگرایانه، ایجاد بلوک‌های تجاری با کشورهای هم‌فکر و شرکای استراتژیک، منطقی‌تر از تلاش برای مدیریت کل زنجیره تأمین توسط یک کشور به‌صورت انفرادی است. این گفتگو نشان‌دهنده چالش بزرگی است که دولت‌ها در مدیریت گذار به عصر هوش مصنوعی و حفظ پایداری اقتصادی با آن روبرو هستند.