فصلی تاریخی برای سینمای کوییر؛ آیا اسکار امسال متفاوت‌ترین رقابت سال‌های اخیر است؟

اگرچه دهه‌هاست که نگاهی تبعیض‌آمیز یا حداکثر محتاطانه بر جوایز اسکار در قبال داستان‌های جامعه دگرباشان حاکم بوده، اما به نظر می‌رسد فصل جوایز امسال، نقطه عطفی در تاریخ سینما باشد. دیگر خبری از «رقص‌های رسانه‌ای» برای خوشایند مخاطبان عمومی نیست و فیلم‌هایی که امسال در کانون توجه قرار دارند، بی‌پروا به روایت پیچیدگی‌های زندگی، عشق و حتی تاریکی‌های اخلاقی در جامعه کوییر می‌پردازند.

یکی از آثار مهم امسال «Elsinore» به کارگردانی سایمون استون است که با بازی اندرو اسکات، نگاهی تکان‌دهنده به دوران بحران ایدز و مبارزات درونی یک بازیگر در کمد دارد. این فیلم برخلاف آثار کلیشه‌ای گذشته، نه تنها رنج، بلکه لذت و پیوندهای انسانی عمیق میان شخصیت‌ها را با ظرافت به تصویر می‌کشد. در کنار آن، «Club Kid» ساخته جردن فرستمن، داستانی از بلوغ و مسئولیت‌پذیری را در فضای شب‌نشینی‌های مدرن روایت می‌کند که به شکل هوشمندانه‌ای مخاطب را بدون نیاز به توضیحات اضافی، با جهان ذهنی شخصیت اصلی درگیر می‌کند.

فیلم «La Bola Negra» نیز با روایتی چندلایه از جنگ داخلی اسپانیا تا دهه‌های اخیر، ثابت می‌کند که کارگردانان این نسل نیازی نمی‌بینند روایت خود را برای مخاطب عام ساده‌سازی کنند. خاویر کالوو، یکی از کارگردانان این اثر، تأکید می‌کند که مخاطبان باهوش‌تر از آن هستند که نیاز به ساده‌انگاری داشته باشند و سینمای امروز باید به همین اندازه جسور باشد.

در سوی دیگر این طیف، فیلم «Artificial» به کارگردانی لوکا گوادانینو، تصویری متفاوت و بحث‌برانگیز از سم آلتمن (مدیر OpenAI) با بازی اندرو گارفیلد ارائه می‌دهد. این فیلم با رویکردی خاص، به بررسی قدرت و فساد در دنیای فناوری پرداخته و نشان می‌دهد که چطور فیلمسازان امروز آماده‌اند تمام ابعاد وجودی شخصیت‌های کوییر، از قهرمانان همدلی‌برانگیز تا شرورانِ پیچیده را روی پرده سینما ببرند.

این تغییر رویه در سینما نشان می‌دهد که فیلمسازان دیگر در بند کلیشه‌ها نیستند. آن‌ها با اعتمادبه‌نفس، تجربیات زیسته خود را به شکلی جهانی و در عین حال خاص ارائه می‌دهند. چه در درام‌های احساسی و چه در تریلرهای تکنولوژیک، سینمای امسال غنی‌تر از همیشه است، چرا که به تمام وجوه انسانی، از عشق و رفاقت گرفته تا حرص و قدرت‌طلبی، با نگاهی واقع‌بینانه می‌نگرد.