اقدام تاریخی گاوین نیوسام؛ حذف مجازات اعدام از کالیفرنیا با عفو دسته‌جمعی

«گاوین نیوسام»، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، روز پنجشنبه با صدور دستوری اجرایی، حکم اعدام ۵۴۸ زندانی که در لیست اعدام این ایالت قرار داشتند را به حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط تغییر داد. این اقدام، عملاً به اجرای مجازات مرگ در پرجمعیت‌ترین ایالت آمریکا پایان می‌دهد؛ سیستمی که از سال ۲۰۰۶ تاکنون در کالیفرنیا هیچ اجرایی نداشته است.

نیوسام در نامه‌ای به شهروندان کالیفرنیا، سیستم مجازات اعدام را «بنیاناً معیوب، مستعد خطا و از نظر اخلاقی ناسازگار با ارزش‌های ایالت» توصیف کرد. او نوشت که پس از نزدیک به سه دهه فعالیت سیاسی، به این نتیجه رسیده است که کشتار توسط دولت با بنیادهای نظام حقوقی همخوانی ندارد و تنها باعث کاهش کرامت انسانی می‌شود. این تصمیم در حالی اتخاذ می‌شود که در ماه‌های اخیر بحث‌های ملی درباره مجازات مرگ پس از یک اعدام ناموفق در تنسی بالا گرفته بود.

این فرمان اجرایی در ادامه‌ی سیاست‌های پیشین نیوسام قرار دارد. او بلافاصله پس از آغاز دوره مسئولیتش در سال ۲۰۱۹، یک مهلت قانونی رسمی برای توقف اعدام‌ها اعلام کرد و دستور برچیده شدن اتاق اعدام در زندان «سن کوئنتین» را صادر نمود. این اقدام جدید، گام نهایی برای تبدیل این تعلیق به یک سیاست دائمی در ایالت است.

واکنش‌ها به این تصمیم بسیار دوگانه بوده است. مدافعان حقوق بشر و فعالان ضد اعدام از این تصمیم استقبال کردند؛ به طوری که برخی آن را «اوج رهبری اخلاقی» خواندند و ابراز امیدواری کردند که سایر ایالت‌های آمریکا نیز از این مسیر پیروی کنند. جف هود، مشاور معنوی زندانیان، این تصمیم را نقطه پایانی بر سکوتِ پس از اعدام‌های خشونت‌بار دانست.

در مقابل، این اقدام با انتقاد شدید خانواده قربانیان و حامیان حقوق آن‌ها مواجه شد. «مارک کلاس»، که دخترش در سال ۱۹۹۳ به قتل رسید، این تصمیم را «هدیه زندگی» به قاتلان دانست و به شدت از فرماندار انتقاد کرد. او معتقد است که نیوسام با این تصمیم عدالت را برای خانواده‌های داغدیده نادیده گرفته است. با این حال، با توجه به اجرایی شدن این فرمان، کالیفرنیا اکنون رسماً در صف ایالت‌هایی قرار گرفته است که عملاً اعدام را حذف کرده‌اند.