هشدار فدرال رزرو درباره تاثیر جدید قیمت نفت بر تورم هسته‌ای در اقتصادهای پیشرفته

تازه‌ترین گزارش منتشر شده در FEDS Notes، واحد پژوهشی Federal Reserve، پرده از تغییری بنیادین در ساختار اقتصادی اقتصادهای پیشرفته برداشته است. بر اساس این یافته‌ها، رابطه میان قیمت نفت و تورم هسته‌ای (Core Inflation) در دوران پس از همه‌گیری کرونا دستخوش تحولی جدی شده است. برخلاف پیش از سال ۲۰۲۱، زمانی که شوک‌های قیمت نفت تاثیر چندانی بر تورم هسته‌ای نداشتند، اکنون این نوسانات به‌طور معناداری بر نرخ‌های تورم نهایی اثر می‌گذارند. تیم تحقیقاتی این گزارش با بررسی داده‌های پنج اقتصاد بزرگ جهان شامل آمریکا، کانادا، منطقه یورو، ژاپن و بریتانیا، از مدل «منحنی فیلیپس» برای تحلیل تورم استفاده کرده‌اند. نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که تورم هسته‌ای در این کشورها پس از دوران همه‌گیری، «اینرسی» یا پایداری بیشتری پیدا کرده است. به عبارت دیگر، تورم اکنون «چسبندگی» بیشتری دارد و در برابر شوک‌های بیرونی دیرتر از گذشته فروکش می‌کند. نکته کلیدی این پژوهش، افزایش چشمگیر «نرخ انتقال» (Pass-through) از قیمت نفت به تورم هسته‌ای است. پیش از همه‌گیری، انتقال تغییرات قیمت نفت به تورم هسته‌ای به‌لحاظ آماری نزدیک به صفر بود، اما اکنون این اثر به سطحی رسیده که نمی‌توان آن را نادیده گرفت. این بدان معناست که هرگونه جهش در قیمت نفت خام، به‌ویژه شاخص Brent، می‌تواند به‌سرعت به تورم در سایر کالاها و خدمات سرایت کند. نویسندگان این گزارش هشدار می‌دهند که این تغییر ساختاری، ریسک‌های تازه‌ای برای ثبات قیمت‌ها ایجاد کرده است. مدل‌سازی آن‌ها نشان می‌دهد که اگر قیمت‌های نفت در سطوح بالا باقی بمانند، تورم هسته‌ای می‌تواند برای مدت طولانی‌تری بالا بماند و حتی در اواسط سال ۲۰۲۷ به اوجی نزدیک به ۲.۸ درصد برسد، پیش از آنکه دوباره روند کاهشی به خود بگیرد. البته پژوهشگران در پایان یادآور شده‌اند که این نتایج باید با احتیاط تفسیر شود. مشخص نیست که آیا این «پایداری بیشتر تورم» و «انتقال قوی‌تر قیمت نفت» یک تغییر ساختاری دائمی در اقتصاد جهانی است یا پیامد موقتی شرایط خاص پس از همه‌گیری که با شوک‌های زنجیره تأمین همراه بود. در نتیجه، این گزارش نه به عنوان پیش‌بینی قطعی، بلکه به عنوان هشداری درباره ریسک‌های صعودی تورم در سال‌های پیش رو ارائه شده است.