هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا: داروهای محبوب لاغری ممکن است به بینایی آسیب بزنند

هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا: داروهای محبوب لاغری ممکن است به بینایی آسیب بزنند

طبق هشدار FDA، مصرف داروهای محبوب کاهش وزن و دیابت، ازجمله اوزمپیک و ویگووی، ممکن است خطر ابتلا به نوعی بیماری نادر چشمی را افزایش دهد.

داروهای خانواده ی GLP-1 در سال‌های اخیر به‌دلیل تأثیرشان بر کنترل قند خون و کاهش وزن محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند. بااین‌حال، بررسی‌های جدید سازمان غذا و داروی آمریکا نشان می‌دهد که مصرف این داروها ممکن است با افزایش خطر ابتلا به نوعی وضعیت بسیار نادر به نام «نوروپاتی ایسکمیک قدامی عصب بینایی غیرشریانی» یا NAION ارتباط داشته باشد.

به‌گزارش گیزمودو، سازمان غذا و داروی آمریکا از تولیدکنندگان داروهای GLP-1 خواسته است هشدار مربوط به این عارضه ی احتمالی را به اطلاعات ایمنی محصولات خود اضافه کنند. البته این سازمان تأکید دارد که احتمال بروز چنین مشکلی بسیار پایین است.

بیماری NAION زمانی رخ می‌دهد که خون‌رسانی به عصب بینایی کاهش پیدا کند یا متوقف شود. این اتفاق می‌تواند باعث کاهش ناگهانی و بدون درد بینایی در یک چشم شود. اگرچه برخی بیماران بخشی از بینایی خود را بازیابی می‌کنند، آسیب واردشده به عصب بینایی معمولاً دائمی است و احتمال ابتلای چشم دیگر نیز افزایش پیدا می‌کند.

علت دقیق بیماری هنوز مشخص نیست؛ اما افراد بالای ۵۰ سال و مبتلایان به فشار خون بالا بیشتر در معرض خطر قرار دارند.

بررسی ۱۲۶ کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد خطر ابتلا به نوعی بیماری آسیب‌زننده به عصب بینایی در مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 اندکی بیشتر است

در سال‌های اخیر، چشم‌پزشکان متوجه افزایش احتمالی موارد ابتلا به NAION در میان مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 شدند. همین موضوع باعث شد نهادهای نظارتی آمریکا و اروپا ارتباط احتمالی این داروها با آسیب عصب بینایی را بررسی کنند.

سازمان غذا و داروی آمریکا با بررسی مطالعات مشاهده‌ای، داده‌های آزمایش‌های بالینی و گزارش‌های ایمنی داروها پس از ورود به بازار، شواهدی از افزایش خطر ابتلا به NAION در میان مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 پیدا کرد. بااین‌حال، پژوهشگران هنوز نمی‌دانند این داروها دقیقاً از چه مسیری ممکن است به عصب بینایی آسیب برسانند.

اگرچه آسیب عصب بینایی می‌تواند پیامدهای جدی داشته باشد، احتمال بروز آن در مصرف‌کنندگان داروهای GLP-1 همچنان بسیار پایین است.

سازمان غذا و داروی آمریکا با بررسی ۱۲۶ کارآزمایی بالینی دریافت که سالانه از هر ۱۰۰هزار مصرف‌کننده ی داروهای GLP-1، حدود ۶٫۴ نفر به بیماری NAION مبتلا می‌شوند؛ درحالی‌که این رقم در گروه‌های مقایسه ۳٫۸ نفر است. بنابراین، با وجود افزایش خطر، این عارضه همچنان بسیار نادر است.

آژانس دارویی اروپا نیز در ژوئن ۲۰۲۵ پس از بررسی شواهد موجود اعلام کرد که بیماری NAION یکی از عوارض جانبی بسیار نادر سماگلوتاید است و ممکن است حداکثر از هر ۱۰هزار مصرف‌کننده، یک نفر را درگیر کند.

سازمان غذا و داروی آمریکا توصیه می‌کند افرادی که از اوزمپیک، ویگووی یا سایر داروهای خانواده ی GLP-1 استفاده می‌کنند، هرگونه تغییر ناگهانی در بینایی خود را جدی بگیرند.

کاهش ناگهانی و بدون درد بینایی در یک چشم، تاری دید، ایجاد نقاط کور و تغییر در تشخیص رنگ‌ها از نشانه‌های احتمالی آسیب عصب بینایی هستند. در صورت بروز چنین علائمی، مراجعه ی فوری برای ارزیابی پزشکی ضروری است.

بااین‌حال، هشدار جدید به معنای ضرورت قطع مصرف دارو برای همه ی بیماران نیست. سازمان غذا و داروی آمریکا تأکید می‌کند بیمارانی که دچار NAION شده‌اند، باید درباره ی ادامه یا توقف درمان با پزشک خود مشورت کنند.

طبق اطلاعیه ی رسمی سازمان غذا و داروی آمریکا در ۹ نوامبر ۲۰۲۶، هشدار جدید فقط به اوزمپیک و ویگووی محدود نمی‌شود و تمام داروهای خانواده ی GLP-1 را دربرمی‌گیرد. این داروها با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی GLP-1، به کنترل قند خون، کاهش اشتها و مدیریت وزن کمک می‌کنند.

پزشکان توصیه می‌کنند مصرف‌کنندگان این داروها تغییرات ناگهانی بینایی را جدی بگیرند و بدون مشورت پزشکی، مصرف دارو را قطع نکنند

از شناخته‌شده‌ترین داروهای مشمول هشدار می‌توان به اوزمپیک، ویگووی و ریبلسوس با ماده ی مؤثره ی سماگلوتاید، مونجارو و زپ‌باند با ماده ی مؤثره ی تیرزپاتاید، ویکتوزا و ساکسندا با ماده ی مؤثره ی لیراگلوتاید و ترولیسیتی با ماده ی مؤثره ی دولاگلوتاید اشاره کرد.

هشدار همچنین شامل داروهای سولیکوا، زالتوفای و فاندایو می‌شود. تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده ی GLP-1، بر گیرنده ی هورمون GIP نیز اثر می‌گذارد، اما در فهرست FDA قرار دارد.

سازمان غذا و داروی آمریکا تأکید می‌کند که موارد بیماری نادر چشمی NAION در مصرف‌کنندگان تمام محصولات GLP-1 موجود در بازار گزارش شده است؛ بااین‌حال، این موضوع به معنای اثبات ارتباط علت و معلولی یا یکسان‌بودن میزان خطر در تمام این داروها نیست.