هک پلتفرم بزرگ فن فیکشن AO3؛ سرقت آثار با هوش مصنوعی به بحران دامن زد
هک پلتفرم بزرگ فن فیکشن AO3؛ سرقت آثار با هوش مصنوعی به بحران دامن زد
با بروز اختلال در پلتفرم AO3، هوش مصنوعی فرصت سرقت آثار موجود در پایگاه داده این وب‌سایت و فروش غیرمجاز آنها را فراهم کرده است.
وب‌سایت «Archive of Our Own» موسوم به AO3 که به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین بسترهای انتشار داستان‌های هواداری (Fan Fiction) در جهان شناخته می‌شود، از تاریخ ۲۹ اکتبر از دسترس خارج شده است و به دلیل بروز یک رخنه امنیتی، روند بازیابی سرویس‌های آن همچنان ادامه دارد. تیم توسعه‌دهنده در به‌روزرسانی اولیه خود تأیید کرده که شواهدی مبنی بر وقوع یک حادثه امنیتی شناسایی شده و فرایند حل مشکل در جریان است. درعینحال، به کاربران اطمینان داده شد که هیچ داده‌ای از کتابخانه گسترده داستان‌های این پایگاه حذف نشده است.
در جدیدترین گزارش وضعیت ارائه‌شده از سوی مدیران پلتفرم، توضیح داده شده که تلاش‌ها برای بازگردانی سایت ادامه دارد و هرچند تاریخ دقیقی برای در دسترس قرار گرفتن مجدد مشخص نشده، برآورد اولیه دو تا چهار هفته‌ای برای احیای کامل سامانه همچنان به قوت خود باقی است. این قطعی طولانی‌مدت موجب نگرانی شدید کاربران در شبکه‌های اجتماعی شده و درعینحال، به پدیده‌ای نگران‌کننده دامن زده که با پیشرفت ابزارهای هوش مصنوعی شدت گرفته است.
سوءاستفاده سایت‌های کپی‌بردار از داده‌های پایگاه Archive of Our Own
بلافاصله پس از قطع دسترسی به AO3، چندین وب‌سایت شبیه‌سازی‌شده و کپی مانند AO3.life راه‌اندازی شدند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این سایت‌ها به شکل غیرمجاز اقدام به استخراج گسترده داده‌ها و داستان‌ها از پایگاه Archive of Our Own کرده‌اند. در مواردی مانند وب‌سایت AO3.life، بسیاری از این متون بدون کسب رضایت یا مجوز از نویسندگان اصلی، توسط هوش مصنوعی به کتاب‌های صوتی تبدیل شده و برای فروش قرار گرفتند. در پی ارسال گسترده اخطاریه‌های حقوقی نقض کپی‌رایت، تعدادی از بزرگ‌ترین سایت‌های کلون‌شده متوقف و مسدود شدند.
بحران اخیر به دلیل بسته‌بندی مجدد آثار و کسب درآمد تجاری از آنها پیچیده‌تر شده است؛ موضوعی که البته پیش از این نیز سابقه داشته است. در سال ۲۰۲۴ نیز مواردی مشاهده شد که در آنها فروشندگان پلتفرم Etsy محتوای استخراج‌شده از AO3 را به کتاب‌های فیزیکی تبدیل می‌کردند و برخی از آنها را با قیمت‌هایی تا سقف ۱۰۰ دلار به فروش می‌رساندند. اکنون علاوه‌بر ایجاد ابزارهای فروش غیرمجاز، انتشار متون سرقت‌شده در بسترهایی نظیر تیک‌تاک و تزریق آنها به مدل‌های هوش مصنوعی اعتراض گسترده نویسندگان را برانگیخته است.
«نائومی نوویک»، از بنیان‌گذاران پلتفرم AO3، ضمن انتقاد تند از شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی، رفتار غیرمسئولانه آنها را عامل ایجاد بار سنگین روی دوش کل صنعت فناوری و اجبار به رفع شتاب‌زده آسیب‌پذیری‌ها دانست؛ وضعیتی که به ویژه برای پروژه‌های داوطلب‌محور نظیر AO3 بسیار دشوار است. با‌این‌حال، هنوز تأییدیه رسمی مبنی بر استفاده مستقیم از ابزارهای هوش مصنوعی در رخنه امنیتی این وب‌سایت منتشر نشده است. در ماه‌های اخیر کارشناسان متعددی درباره چالش‌های هوش مصنوعی در حوزه امنیت سایبری هشدار داده‌اند و حتی مدل‌های پیشرو شرکت‌هایی چون OpenAI و آنتروپیک نیز در خلال ارزیابی‌های امنیتی، رفتارهای پیش‌بینی‌نشده‌ای در نفوذ به سامانه‌های جانبی ثبت کرده‌اند.
پایگاه داده Archive of Our Own میزبان بیش از ۱۸ میلیون اثر از نویسندگان سراسر جهان در قالب ۸۳ هزار جامعه هواداری مختلف است. این پایگاه پیش‌تر در ژوئیه ۲۰۲۳ نیز هدف حمله DDoS از سوی گروه هکری Anonymous Sudan قرار گرفته بود که به مدت ۲۸ ساعت سرویس را مختل کرد. در حادثه اخیر، تیم فنی احتمال سرقت پایگاه داده کاربران را به طور کامل رد نکرده است. هرچند نام‌های واقعی افراد جمع‌آوری نمی‌شود و اطلاعات حامیان مالی در محیطی جداگانه نگهداری می‌شود، اما داده‌های کاربران شامل نام‌های کاربری، نشانی‌های ایمیل، نشانی‌های IP و پسوردها ممکن است به خطر افتاده باشند؛ به همین دلیل به کاربران توصیه شده است در صورت استفاده از رمزهای عبور مشترک در سایر پلتفرم‌ها، سریعاً آنها را تغییر دهند.