دریافت نور کافی در طول روز با کاهش خطر زوال عقل ارتباط دارد
پژوهشی روی نزدیک به ۸۸هزار نفر نشان می‌دهد که قرارگرفتن روزانه در معرض نور شدید با کاهش خطر زوال عقل ارتباط دارد.
نور روز فقط به تنظیم خواب و بیداری کمک نمی‌کند؛ بلکه ممکن است در حفظ سلامت مغز و کاهش خطر زوال عقل نیز مؤثر باشد. پژوهشی جدید نشان می‌دهد افرادی که روزانه دست‌کم ۴۲ دقیقه در معرض نور شدید قرار می‌گیرند، در سال‌های آینده کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل هستند.
به‌گزارش ساینس‌آلرت، پژوهشگران دانشگاه پزشکی گوانگ‌ژو در چین با بررسی داده‌های نزدیک به ۸۸هزار بزرگسال دریافتند که قرارگرفتن روزانه در معرض نور شدید با شدت حداقل ۵۰۰۰ لوکس، به‌مدت ۴۲ دقیقه یا بیشتر، با کاهش نسبی ۱۷ درصدی خطر زوال عقل ارتباط دارد. نور مورد بررسی می‌توانست طبیعی یا مصنوعی باشد و هرچه مدت مواجهه با آن بیشتر بود، ارتباط با کاهش خطر بیماری نیز قوی‌تر می‌شد.
میزان دریافت نور روز در پیش‌بینی خطر زوال عقل، حتی از برخی عوامل خطر شناخته‌شده مانند چاقی، مصرف الکل، آلودگی هوا و کاهش شنوایی عملکرد بهتری داشت. بااین‌حال، یافته‌ها به این معنا نیست که کمبود نور از این عوامل خطرناک‌تر است یا افزایش دریافت نور می‌تواند اثر آن‌ها را خنثی کند.
ارتباط میان نور و سلامت مغز در افراد شب‌زنده‌دار چشمگیرتر بود. در این گروه، مواجهه ی بیشتر با نور در طول روز با کاهش خطر زوال عقل تا ۴۱ درصد همراه بود. پژوهشگران همچنین دریافتند این ارتباط در افرادی که شب‌ها بیشتر در معرض نور قرار می‌گرفتند و کسانی که استعداد ژنتیکی ابتلا به زوال عقل داشتند، قوی‌تر بود.
پژوهشگران برای دستیابی به نتایج، از داده‌های بانک زیستی بریتانیا (UK Biobank) استفاده کردند. شرکت‌کنندگان به‌مدت هفت روز متوالی حسگر اندازه‌گیری نور همراه داشتند تا میزان مواجهه ی آن‌ها با روشنایی در ساعات مختلف شبانه‌روز ثبت شود. سپس وضعیت سلامت آن‌ها در طول حدود هشت سال پیگیری شد.
اما نور چگونه ممکن است بر خطر زوال عقل تأثیر بگذارد؟ یکی از توضیح‌های احتمالی به ساعت زیستی بدن مربوط می‌شود. نور ورودی به چشم، ساعت مرکزی مغز را تنظیم می‌کند؛ سیستمی که زمان خواب و بیداری و بسیاری از فعالیت‌های روزانه ی بدن را با چرخه ی طبیعی شب و روز هماهنگ نگه می‌دارد.
اختلال در این چرخه می‌تواند کیفیت خواب را کاهش دهد. ازآنجاکه مشکلات خواب و به‌هم‌خوردن ریتم شبانه‌روزی در بسیاری از مبتلایان به زوال عقل دیده می‌شود، پژوهشگران احتمال می‌دهند که دریافت نور کافی در طول روز از طریق تنظیم بهتر ساعت زیستی، به حفظ سلامت مغز کمک کند.
بررسی داده‌های مغزی شرکت‌کنندگان نیز نشان داد افرادی که نور بیشتری دریافت می‌کردند، معمولاً در بخش‌هایی از لوب گیجگاهی میانی مغز حجم یا سطح بیشتری داشتند. این ناحیه در شکل‌گیری و بازیابی خاطرات نقش دارد و از نخستین بخش‌هایی است که در روند ابتلا به زوال عقل آسیب می‌بیند.
دریافت نور کافی در طول روز ممکن است با تنظیم ساعت زیستی بدن و بهبود چرخه ی خواب و بیداری، به حفظ سلامت مغز و کاهش خطر زوال عقل کمک کند
تأثیر احتمالی نور بر سلامت روان نیز می‌تواند توضیح دیگری باشد. پژوهش‌های قبلی ارتباط میان دریافت نور بیشتر در طول روز و کاهش خطر افسردگی عمده را نشان داده‌اند؛ اختلالی که خود با افزایش خطر زوال عقل ارتباط دارد.
یافته‌ها با توجه به سبک زندگی امروزی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. انسان‌ها نزدیک به ۹۰ درصد از زمان خود را در محیط‌های بسته سپری می‌کنند؛ فضاهایی که شدت روشنایی آن‌ها معمولاً بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ لوکس است و در مقایسه با نور طبیعی روز، روشنایی بسیار کمتری دارند.
پژوهشگران معتقدند افزایش دریافت نور در طول روز، برای مثال قرارگرفتن در معرض روشنایی حداقل ۱۰۰۰ لوکس، می‌تواند راهکاری ساده و کم‌هزینه برای حمایت از سلامت روان و مغز باشد. البته برای مشخص‌شدن تأثیر واقعی چنین مداخلاتی به مطالعات بیشتری نیاز است.
نکته ی مهم این است که پژوهش جدید ارتباط آماری و نه رابطه ی قطعی علت و معلولی را نشان می‌دهد. بنابراین، هنوز نمی‌توان نتیجه گرفت که روزانه ۴۲ دقیقه قرارگرفتن در معرض نور شدید به‌تنهایی از زوال عقل پیشگیری می‌کند. عواملی مانند فعالیت بدنی، وضعیت سلامت عمومی و سبک زندگی نیز ممکن است در نتایج نقش داشته باشند.
پژوهش در ژورنال General Psychiatry منتشر شده است.