چرا شیشه جلو ترک می‌خورد اما شیشه بغل خرد می‌شود؟

شیشه‌های خودرو بر اساس اولویت ایمنی به دو روش لمینت و سکوریت ساخته می‌شوند.

شیشه ی جلوی خودرو و شیشه‌های کناری ممکن است در تصادف یا برخورد سنگ به شکل کاملاً متفاوتی آسیب ببینند: شیشه ی جلو معمولاً ترک می‌خورد و تکه‌هایش کنار هم باقی می‌مانند؛ اما شیشه ی بغل خرد می‌شود. دلیل این تفاوت، نوع ساخت شیشه‌ها است؛ خودروسازان برای هرکدام از این بخش‌ها از فناوری متفاوتی استفاده می‌کنند که مستقیماً با ایمنی سرنشینان ارتباط دارد.

اگر سنگی به شیشه ی جلوی خودرو برخورد کند، معمولاً ترک‌هایی روی سطح آن شکل می‌گیرد؛ اما ضربه‌ای مشابه به شیشه ی کناری ممکن است آن را به صدها قطعه ی کوچک تبدیل کند. این تفاوت اتفاقی نیست و به دو فناوری متفاوت در ساخت شیشه‌های خودرو برمی‌گردد: شیشه ی لمینت و شیشه ی سکوریت.

شیشه ی جلو؛ لایه‌ای محافظ برای جلوگیری از پرتاب سرنشین

شیشه ی جلو از نوع لمینت است؛ ساختاری چندلایه که از دو ورق شیشه و یک لایه ی میانی پلاستیکی، معمولاً از جنس پلی‌وینیل بوتیرال تشکیل می‌شود. این لایه ی انعطاف‌پذیر، ورق‌های شیشه را به هم متصل نگه می‌دارد.

وقتی جسمی با شیشه ی جلو برخورد می‌کند، سطح شیشه ممکن است ترک بخورد یا حتی بشکند؛ اما لایه ی پلاستیکی مانع جداشدن و پراکنده‌شدن تکه‌ها می‌شود. به همین دلیل، شیشه معمولاً شکل کلی خود را حفظ می‌کند و سرنشینان با بارانی از خرده‌شیشه روبه‌رو نمی‌شوند.

این ویژگی فقط برای جلوگیری از بریدگی و آسیب‌های سطحی نیست. طبق توضیحات اداره ی ملی ایمنی ترافیک بزرگراه‌های آمریکا (NHTSA)، شیشه ی لمینت حتی پس از ترک‌خوردن نیز تا حدی توان نگه‌داشتن سرنشینان را دارد و احتمال پرتاب‌شدن آن‌ها از خودرو در تصادف را کاهش می‌دهد. این شیشه همچنین بخشی از انرژی ضربه را جذب می‌کند.

شیشه ی بغل؛ خردشدن برای کاهش خطر بریدگی

شیشه‌های کناری در بسیاری از خودروها از نوع سکوریت هستند. این شیشه‌ها طی فرایند حرارتی ویژه‌ای ساخته می‌شوند که مقاومتشان را در برابر ضربه افزایش می‌دهد. بااین‌حال، اگر ضربه از حد تحمل شیشه فراتر برود، تنش‌های داخلی آن باعث می‌شوند تقریباً تمام سطح شیشه به قطعات کوچک و دانه‌دانه تبدیل شود.

خردشدن کامل شیشه لزوما خطرناک نیست و برای جلوگیری از بریدگی بدن هنگام خروج است

شاید خردشدن کامل شیشه در نگاه اول خطرناک‌تر به نظر برسد؛ اما قطعات حاصل معمولاً لبه‌های تیز و برنده ی کمتری نسبت به تکه‌های بزرگ شیشه ی معمولی دارند؛ بنابراین احتمال بریدگی شدید کاهش پیدا می‌کند. از طرف دیگر، خردشدن شیشه ی کناری امکان خروج سریع‌تر سرنشینان از خودرو را در شرایط اضطراری فراهم می‌کند.

همه ی خودروها از شیشه ی سکوریت در پنجره‌های کناری استفاده نمی‌کنند. برخی مدل‌ها، به‌ویژه خودروهای مجهز به شیشه‌های عایق صوتی، از شیشه ی لمینت در بخش‌های جانبی هم بهره می‌برند.

تفاوت رفتار شیشه ی جلو و کناری به اولویت‌های ایمنی آن‌ها برمی‌گردد: شیشه ی جلو باید هنگام تصادف تا حد امکان یکپارچگی خود را حفظ کند و مانع پرتاب سرنشین شود؛ درحالی‌که شیشه ی سکوریت کناری طوری طراحی شده است که هنگام شکستن، به قطعات کوچک‌تری تبدیل شود و خطر بریدگی را کاهش دهد.