پایان انحصار گوگل نزدیک است؟ آمار خیره‌کننده از محبوبیت ChatGPT
حجم جست‌وجو در ChatGPT به ۲۰ درصد گوگل رسید؛ این در حالی است که بینگ پس از یک دهه تلاش تنها حدود ۳ درصد از بازار را به دست آورده بود.
در بسیاری از محافل، جمله ی «از چت بپرس» جای «گوگل کن» را گرفته است و اعلامیه ی تازه ی اوپن‌ای‌آی همین تغییر عادت را با عدد و رقم نشان می‌دهد. حجم جست‌وجوهایی که از طریق ChatGPT انجام می‌شود، حالا به ۲۰ درصد حجم جست‌وجوهای گوگل رسیده است.
آدام فرای، مدیر محصولات مصرفی ChatGPT، می‌گوید اوپن‌ای‌آی هر درخواستی از کاربر را که به جست‌وجو در وب منجر شود «جست‌وجو» به حساب می‌آورد. در نتیجه کارهایی مثل تعریف یک اصطلاح یا توضیح ساده ی چگونگی انجام یک کار در آمار نمی‌گنجند. فرای مشخص نکرد عدد مربوط به حجم جست‌وجوهای گوگل را از کدام منبع به دست آورده است.
یک‌پنجم گوگل؛ فاصله‌ای زیاد اما معنادار
داشتن یک‌پنجم جست‌وجوهای گوگل هنوز با پیشی گرفتن از غول جست‌وجو فاصله ی زیادی دارد. با این حال، یک مقایسه ی ساده تصویر را روشن‌تر می‌کند.
ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در جریان دادگاه ضدانحصار گوگل در سال ۲۰۲۳ گفته بود بینگ پس از بیش از یک دهه تلاش، تنها حدود ۳ درصد از سهم بازار موتورهای جست‌وجو را در اختیار دارد. گوگل در همان دادگاه هوش مصنوعی را عاملی بالقوه برای برهم زدن بازار معرفی کرد و استدلال آورد که ChatGPT آماده ی رقابتی جدی با آن شده است. حالا به نظر می‌رسد اوپن‌ای‌آی هم با همین ارزیابی موافق باشد.
پشت پرده ی جست‌وجوهای ChatGPT هم ماجرایی ساده نیست. اوپن‌ای‌آی احتمالا بخش قابل‌توجهی از جست‌وجوهایش را از طریق بینگ مایکروسافت انجام می‌دهد و در کنار آن از نمایه ی جست‌وجوی اختصاصی خود نیز بهره می‌گیرد. هنوز گمانه‌زنی‌هایی هم وجود دارد که بخشی از درخواست‌ها از مسیر گوگل عبور می‌کنند.
خبر در میانه ی تحولی گسترده در بازار جست‌وجو منتشر شده است. گوگل ارجاع‌های سنتی به وب‌سایت‌های متفرقه را مدام کمتر می‌کند و سرمایه ی سنگینی روی ابزارهای هوش مصنوعی گذاشته؛ از AI Overview گرفته تا قابلیت‌های تازه ی هوش مصنوعی مولد، از جمله نتایج جست‌وجوی شخصی‌سازی‌شده همراه با تصویرسازی و نمودار.
جست‌وجوها روزبه‌روز بیشتر به سمت سرویس‌های اوپن‌ای‌آی و دیگر آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی سرازیر می‌شوند. هم‌زمان، شرکت‌های دیگر نیز روی همین نوع تجربه ی جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری می‌کنند، حتی اگر نام دیگری رویش بگذارند. اوپن‌ای‌آی اسم آن را Intelligent UI گذاشته، یعنی ساختن رابطی بصری و تعاملی درون پاسخ چت‌بات.
تبلیغات، کلید سودآوری
اوپن‌ای‌آی هم درست مثل گوگل، یکی از راه‌های رسیدن به سودآوری را در تبلیغات می‌بیند. اهمیت موضوع با نزدیک شدن به عرضه ی اولیه ی عمومی سهام (IPO) دوچندان شده، رویدادی که احتمالا برای اوایل سال آینده ی میلادی برنامه‌ریزی شده است.
سازنده ی ChatGPT پیش‌تر هم از تبلیغات در محصولش دفاع کرده بود. فرای به خبرنگاران گفت تبلیغات واکنش منفی ماندگاری به دنبال نداشته‌اند و افزود: «به نظر می‌رسد بیشتر مردم از وجود تبلیغات در محصول ناراحت نیستند.»
اوپن‌ای‌آی ماه گذشته اعلام کرد نمایش تصاویر محصولات و خدمات حمایت‌شده را در ChatGPT آغاز می‌کند. تا پیش از آن، تبلیغات فقط به نام شرکت، لوگو و پیوندی به محصول محدود می‌شد.
فرای در همین زمینه گفت: «تبلیغات شاید به ما نشان داده باشند که در واقع می‌توانیم کار بیشتری در این زمینه انجام دهیم.»