شرکت‌های هوش مصنوعی برای تأمین برق دیتاسنترها به سراغ موتورهای جت قدیمی رفتند
شرکت‌های هوش مصنوعی برای تأمین برق دیتاسنترها به سراغ موتورهای جت قدیمی رفتند
کمبود برق باعث شده شرکت‌های بزرگی مانند xAI و OpenAI برای تأمین انرژی مراکز داده خود از موتورهای جت بازسازی‌شده هواپیماهای بازنشسته استفاده کنند.
کمبود برق و تأخیر در اتصال به شبکه، شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی را به استفاده از موتورهای جت بازنشسته برای تأمین برق دیتاسنترها سوق داده است. این موتورها پس از بازسازی، می‌توانند در مدت حدود ۲۴ ماه برق موردنیاز این مراکز را تأمین کنند.
در این روش، موتورهای جت قدیمی پس از خارج‌شدن از هواپیما و بازسازی می‌توانند گاز طبیعی را بسوزانند. سپس با اتصال آن‌ها به ژنراتورهای برق، امکان تولید انرژی در محل مرکز داده فراهم می‌شود. به این ترتیب، شرکت‌ها می‌توانند بدون انتظار برای اتصال به شبکه سراسری، بخشی از برق موردنیاز خود را مستقلاً تولید کنند.
«آودون مارتینسن»، تحلیلگر شرکت ریستاد انرژی، سرعت بالای راه‌اندازی را مهم‌ترین مزیت این روش می‌داند. به گفته او، استفاده از موتورهای جت بازسازی‌شده امکان راه‌اندازی مراکز داده را ظرف ۲۴ ماه فراهم می‌کند. این درحالی است که اتصال یک مرکز داده با ظرفیت ۱۰۰ مگاوات به شبکه برق در شمال ویرجینیا حدود ۷ سال زمان می‌برد. از سوی دیگر، میتسوبیشی پاور پیش‌بینی کرده است که بخش عمده ظرفیت جدید تولید برق تا سال ۲۰۳۱ وارد مدار شود.
شرکت‌های بزرگ فناوری به‌دنبال موتورهای جت
شرکت SpaceXAI متعلق به «ایلان ماسک»، یکی از شرکت‌هایی است که از این روش استفاده می‌کند. این شرکت ۸ موتور جت بازسازی‌شده ساخت جنرال الکتریک را در ایالت می‌سی‌سی‌پی نصب کرده است. این موتورها را شرکت ProEnergy بازسازی کرده‌اند و قرار است در تأمین برق مرکز داده کولوسوس ۲ در شهر ممفیس نقش داشته باشند.
شرکت OpenAI نیز در سال ۲۰۲۵ برای تأمین برق نخستین مرکز پروژه استارگیت در ایالت تگزاس از توربین‌های گازی استفاده کرد. شرکت کروسو که مسئول ساخت این مرکز است، ۱۳ موتور بازسازی‌شده از شرکت ProEnergy سفارش داده بود. این شرکت در سپتامبر امسال همچنین از قرارداد ۱.۲۵ میلیارد دلاری خود برای خرید ۲۹ توربین گازی از شرکت بوم سوپرسونیک انصراف داد؛ اما اعلام کرد که همچنان قصد دارد از توربین‌ها برای تولید برق استفاده کند.
کمبود برق حتی باعث لغو برخی قراردادهای بزرگ شده است. مایکروسافت ماه گذشته از همکاری با شرکت Nscale برای ساخت یک مرکز داده در شهر لاف‌تون انگلستان کنار کشید؛ زیرا شرکت برق محلی اعلام کرده بود تا اوایل یا اواسط دهه ۲۰۳۰ امکان تأمین انرژی موردنیاز این مرکز را ندارد. هم‌زمان، دولت دونالد ترامپ نیز شرکت‌های فعال در حوزه مراکز داده را به تولید برق موردنیاز خود تشویق می‌کند.
البته استفاده از موتورهای جت قدیمی معایبی هم دارد. این موتورها در مقایسه با توربین‌هایی که از ابتدا برای نیروگاه‌ها ساخته شده‌اند، برق را با بازدهی کمتری تولید می‌کنند و آلایندگی بیشتری دارند. همچنین برای تولید مقدار یکسانی برق، به تعداد بیشتری از آن‌ها نیاز است. به همین دلیل، برخی کارشناسان معتقدند این روش احتمالاً راهکاری موقت برای عبور از بحران کمبود برق خواهد بود و با افزایش اهمیت بهره‌وری انرژی و کاهش آلایندگی در سال‌های آینده، ممکن است جذابیت خود را از دست بدهد.