دامنه‌های ایرانی زیر سایه تحریم؛ از احتمال نقش گزارش‌های کاربران تا توصیه به ثبت دامنه جایگزین
دامنه‌های ایرانی زیر سایه تحریم؛ از احتمال نقش گزارش‌های کاربران تا توصیه به ثبت دامنه جایگزین
اختلال دامنه com. ورزش سه و تترلند، نگرانی‌ها درباره تحریم دامنه‌های ایرانی را افزایش داده؛ آیا کسب‌وکارهای دیگر هم در معرض خطرند؟
اگر سری به نشانی varzesh3.com یا tetherland.com بزنید در دسترسی به این سایت‌ها با خطا مواجه می‌شوید. اختلالی که به دامنه دات‌کام این سایت‌ها مربوط است و بار دیگر پرونده محدودیت خدمات ثبت دامنه برای کسب‌وکارهای ایرانی را باز کرده است. البته فهرست مسدودشده‌ها به همین موارد هم ختم نمی‌شود. پلتفرم انتشار محتوای متنی «ویرگول» (روی دامنه io) و پلتفرم هوش مصنوعی «هوشا» نیز با انسداد دامنه مواجه شده‌اند.
هم محمدرضا رحمانی، مدیر سایت «نام»، در گفت‌وگو با زومیت احتمال می‌دهد مساله تحریم‌ها و در ادامه آن، گزارش‌های برخی کاربران (همان reprortها) به شرکت ثبت‌کننده دامنه در اتفاقات اخیر نقش داشته باشد؛ با این حال تاکید می‌کند که علت این محدودیت‌ها هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست چون اعلان رسمی در خصوص آن ارائه نشده است.
به گفته رحمانی سایت‌های تترلند، ورزش سه، Hostdl و ویرگول از جمله سایت‌هایی هستند که تا زمان انجام این گفت‌وگو، از بروز مشکل برای دامنه دات‌کام خود اطلاع داده‌اند. تترلند با انتشار اطلاعیه‌ای خبر داد که این سایت با دامنه ir. در دسترس قرار گرفته و هم‌چنین نسخه وب‌اپلیکیشن این پلتفرم فعال است و ورزش سه نیز به دامنه ایرانی خود منتقل شده است. ویرگول نیز اعلام کرده است دامنه .io آن مسدود شده و در حال پیگیری از پشتیبانی سرویس‌دهنده دامنه است.
رحمانی احتمال می‌دهد محدودیت‌های اخیر در پی گزارش‌هایی به شرکت ثبت‌کننده دامنه ایجاد شده باشند. به اعتقاد او، ممکن است افرادی وابسته به یک طیف سیاسی خاص با در نظر داشتن تحریم‌های آمریکا علیه ایران، چنین سایت‌هایی را گزارش کرده یا اصلاحا لو داده باشند تا زمینه محدود شدن خدمات آن‌ها فراهم شود.
محل ثبت دامنه تعیین کننده است
مدیر سایت «نام» در ادامه به زومیت توضیح می‌دهد که محل ثبت دامنه یکی از عوامل مهم در بررسی دلیل ایجاد چنین محدودیتی است. او می‌گوید دامنه ورزش سه در گوددی ثبت شده و آمریکایی بودن این شرکت، در مواجهه آن با موضوع تحریم‌ها، ارائه خدمات به کاربران ایرانی و اعمال محدودیت تاثیرگذار است.
این اتفاق البته بی‌سابقه نبوده است؛ رحمانی به تجربه‌های قبلی مثل محدودیتی که برای وب‌سایت خبرگزاری فارس پیش آمد اشاره می‌کند. او هم‌چنین سایت ابر آروان را مثال می‌زند که این محدودیت گریبان‌گیرشان شد و احتمال می‌دهد که سازوکار مشابهی در بروز محدودیت‌های اخیر نیز نقش داشته باشد.
رحمانی هم‌چنین به انتقال دامنه برخی سایت‌های ایرانی به شرکت آلمانی جوکر در سال‌های گذشته اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد که به دلیل اعمال تحریم‌ها از سوی ابالات متحده، شرکت‌های اروپایی که دامنه رویشان ثبت می‌شود کم‌ریسک‌تر از شرکت‌های آمریکایی هستند. در نتیجه، او معتقد است انتخاب شرکت ثبت‌کننده می‌تواند بر میزان مواجهه کسب‌وکار با چنین محدودیت‌هایی اثر بگذارد و به همین دلیل توصیه می‌کند کسب‌وکارهای ایرانی درباره نگهداری دامنه خود در گوددی تجدیدنظر کنند.
یک دامنه ir. برای روز مبادا
توصیه دیگر مدیر سایت «نام»، ثبت و آماده نگه داشتن دامنه دات‌آی‌آر است تا در صورت بروز مشکل برای دامنه بین‌المللی، مسیر جایگزینی برای ادامه فعالیت وجود داشته باشد و سایت به‌کلی از دسترس خارج نشود.
رحمانی در توضیح اهمیت دامنه جایگزین، تجربه ابر آروان را یادآوری می‌کند. به گفته او، مشکل دامنه بین‌المللی این شرکت به‌دلیل وابستگی زیرساخت DNS به آن، دسترسی سایت‌های استفاده‌کننده از این زیرساخت را نیز تحت تاثیر قرار داد و انتقال به دامنه ایرانی برای بازگرداندن خدمات ضرورت پیدا کرد.
این تجربه نشان می‌دهد که پیامد محدودیت دامنه می‌تواند از دسترس خارج شدن یک وب‌سایت فراتر برود و خدمات وابسته به آن که به شرکت‌های دیگری مربوط است را نیز درگیر کند.- محمدرضا رحمانی، مدیر سایت نام
مشکل فقط مختص ورزش سه و تترلند نیست؛ کسب‌وکارهای کوچک هم دچار مشکل شده‌اند
هرچند در اخباری که امروز (۱۶ آبان‌ماه) درباره محدودیت دامنه com. منتشر شد نام‌های آشنایی مثل ورزش سه و تترلند تکرار شد اما رحمانی تاکید می‌کند که این اتفاق فقط برای وب‌سایت‌ها یا شرکت‌های بزرگ و مشهور نیست.
به گفته او، کسب‌وکارهای کوچک هم ممکن است با مشکلات مشابه مواجه شوند، اما اختلال آن‌ها کمتر دیده شود و حتی مدیران این شرکت‌ها و صاحبان وب‌سایت‌ها هم به‌موقع متوجه محدودیت ایجادشده نشوند. رحمانی توضیح می‌دهد که بروز مشکل برای سایتی مانند ورزش سه، به دلیل شمار زیاد مخاطبان و مراجعه روزانه کاربران، به‌سرعت بازتاب پیدا می‌کند؛ در حالی که اختلال دامنه یک شرکت کوچک ممکن است تنها توجه مدیران یا مشتریان همان مجموعه را جلب کند.
او احتمال می‌دهد موارد دیگری نیز رخ داده باشند که رسانه‌ای نشده‌اند. بنابراین، از نگاه مدیر سایت «نام»، بررسی وضعیت ثبت دامنه و فراهم کردن مسیر جایگزین، اقدامی است که کسب‌وکارهای کوچک نیز باید به آن توجه کنند.